| |
| SI uero solem ad rapidum lunasque sequentis | |
| ordine respicies, numquam te crastina fallet | |
| hora, neque insidiis noctis capiere serenae. | |
| luna reuertentis cum primum colligit ignis, | |
| si nigrum obscuro comprenderit aëra cornu, | 5 |
| maximus agricolis pelagoque parabitur imber; | |
| at si uirgineum suffuderit ore ruborem, | |
| uentus erit; uento semper rubet aurea Phoebe. | |
| sin ortu quarto (namque is certissimus auctor) | |
| pura neque obtunsis per caelum cornibus ibit, | 10 |
| totus et ille dies et qui nascentur ab illo | |
| exactum ad mensem pluuia uentisque carebunt, | |
| uotaque seruati soluent in litore nautae | |
| Glauco et Panopeae et Inoo Melicertae. | |
| sol quoque et exoriens et cum se condet in undas | 15 |
| signa dabit; solem certissima signa sequuntur, | |
| et quae mane refert et quae surgentibus astris. | |
| ille ubi nascentem maculis uariauerit ortum | |
| conditus in nubem medioque refugerit orbe, | |
| suspecti tibi sint imbres: namque urget ab alto | 20 |
| arboribusque satisque Notus pecorique sinister. | |
| aut ubi sub lucem densa inter nubila sese | |
| diuersi rumpent radii, aut ubi pallida surget | |
| Tithoni croceum linquens Aurora cubile, | |
| heu, male tum mitis defendet pampinus uuas; | 25 |
| tam multa in tectis crepitans salit horrida grando. | |
| hoc etiam, emenso cum iam decedit Olympo, | |
| profuerit meminisse magis; nam saepe uidemus | |
| ipsius in uultu uarios errare colores: | |
| caeruleus pluuiam denuntiat, igneus Euros; | 30 |
| sin maculae incipient rutilo immiscerier igni, | |
| omnia tum pariter uento nimbisque uidebis | |
| feruere. non illa quisquam me nocte per altum | |
| ire neque ab terra moneat conuellere funem. | |
| at si, cum referetque diem condetque relatum, | 35 |
| lucidus orbis erit, frustra terrebere nimbis | |
| et claro siluas cernes Aquilone moueri. | |
| denique, quid uesper serus uehat, unde serenas | |
| uentus agat nubes, quid cogitet umidus Auster, | |
| sol tibi signa dabit. solem quis dicere falsum | 40 |
| audeat? ille etiam caecos instare tumultus | |
| saepe monet fraudemque et operta tumescere bella. | |
| ille etiam exstincto miseratus Caesare Romam, | |
| cum caput obscura nitidum ferrugine texit | |
| impiaque aeternam timuerunt saecula noctem. | 45 |
| tempore quamquam illo tellus quoque et aequora ponti, | |
| obscenaeque canes importunaeque uolucres | |
| signa dabant. quotiens Cyclopum efferuere in agros | |
| uidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam, | |
| flammarumque globos liquefactaque uoluere saxa! | 50 |
| armorum sonitum toto Germania caelo | |
| audiit, insolitis tremuerunt motibus Alpes. | |
| uox quoque per lucos uulgo exaudita silentis | |
| ingens, et simulacra modis pallentia miris | |
| uisa sub obscurum noctis, pecudesque locutae | 55 |
| (infandum!); sistunt amnes terraeque dehiscunt, | |
| et maestum inlacrimat templis ebur aeraque sudant. | |
| proluit insano contorquens uertice siluas | |
| fluuiorum rex Eridanus camposque per omnis | |
| cum stabulis armenta tulit. nec tempore eodem | 60 |
| tristibus aut extis fibrae apparere minaces | |
| aut puteis manare cruor cessauit, et altae | |
| per noctem resonare lupis ululantibus urbes. | |
| non alias caelo ceciderunt plura sereno | |
| fulgura nec diri totiens arsere cometae. | 65 |
| ergo inter sese paribus concurrere telis | |
| Romanas acies iterum uidere Philippi; | |
| nec fuit indignum superis bis sanguine nostro | |
| Emathiam et latos Haemi pinguescere campos. | |
| scilicet et tempus ueniet cum finibus illis | 70 |
| agricola incuruo terram molitus aratro | |
| exesa inueniet scabra robigine pila, | |
| aut grauibus rastris galeas pulsabit inanis, | |
| grandiaque effossis mirabitur ossa sepulcris. | |
| di patrii, Indigetes, et Romule Vestaque mater, | 75 |
| quae Tuscum Tiberim et Romana Palatia seruas, | |
| hunc saltem euerso iuuenem succurrere saeclo | |
| ne prohibete. satis iam pridem sanguine nostro | |
| Laomedonteae luimus periuria Troiae. | |
| iam pridem nobis caeli te regia, Caesar, | 80 |
| inuidet atque hominum queritur curare triumphos, | |
| quippe ubi fas uersum atque nefas; tot bella per orbem, | |
| tam multae scelerum facies, non ullus aratro | |
| dignus honos, squalent abductis arua colonis, | |
| et curuae rigidum falces conflantur in ensem. | 85 |
| hinc mouet Euphrates, illinc Germania bellum; | |
| uicinae ruptis inter se legibus urbes | |
| arma ferunt; saeuit toto Mars impius orbe; | |
| ut cum carceribus sese effudere quadrigae, | |
| addunt in spatio, et frustra retinacula tendens | 90 |
| fertur equis auriga neque audit currus habenas. | |
| |
