| |
| O FORTVNATOS nimium, sua si bona norint, | |
| agricolas! quibus ipsa procul discordibus armis | |
| fundit humo facilem uictum iustissima tellus; | |
| si non ingentem foribus domus alta superbis | |
| mane salutantum totis uomit aedibus undam, | 5 |
| nec uarios inhiant pulchra testudine postis | |
| inlusasque auro uestis Ephyreiaque aera, | |
| alba neque Assyrio fucatur lana ueneno, | |
| nec casia liquidi corrumpitur usus oliui; | |
| at secura quies et nescia fallere uita, | 10 |
| diues opum uariarum, at latis otia fundis | |
| speluncae uiuique lacus, at frigida Tempe | |
| mugitusque boum mollesque sub arbore somni | |
| non absunt; illic saltus ac lustra ferarum, | |
| et patiens operum exiguoque adsueta iuuentus, | 15 |
| sacra deum, sanctique patres; extrema per illos | |
| Iustitia excedens terris uestigia fecit. | |
| Me uero primum dulces ante omnia Musae, | |
| quarum sacra fero ingenti percussus amore, | |
| accipiant caelique uias et sidera monstrent, | 20 |
| defectus solis uarios lunaeque labores; | |
| unde tremor terris, qua ui maria alta tumescant | |
| obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant, | |
| quid tantum Oceano properent se tingere soles | |
| hiberni, uel quae tardis mora noctibus obstet. | 25 |
| sin, has ne possim naturae accedere partis, | |
| frigidus obstiterit circum praecordia sanguis, | |
| rura mihi et rigui placeant in uallibus amnes, | |
| flumina amem siluasque inglorius. o ubi campi | |
| Spercheusque et uirginibus bacchata Lacaenis | 30 |
| Taygeta! o qui me gelidis conuallibus Haemi | |
| sistat, et ingenti ramorum protegat umbra! | |
| felix qui potuit rerum cognoscere causas, | |
| atque metus omnis et inexorabile fatum | |
| subiecit pedibus strepitumque Acherontis auari. | 35 |
| fortunatus et ille deos qui nouit agrestis | |
| Panaque Siluanumque senem Nymphasque sorores. | |
| illum non populi fasces, non purpura regum | |
| flexit et infidos agitans discordia fratres, | |
| aut coniurato descendens Dacus ab Histro, | 40 |
| non res Romanae perituraque regna; neque ille | |
| aut doluit miserans inopem aut inuidit habenti. | |
| quos rami fructus, quos ipsa uolentia rura | |
| sponte tulere sua, carpsit, nec ferrea iura | |
| insanumque forum aut populi tabularia uidit. | 45 |
| sollicitant alii remis freta caeca, ruuntque | |
| in ferrum, penetrant aulas et limina regum; | |
| hic petit excidiis urbem miserosque penatis, | |
| ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro; | |
| condit opes alius defossoque incubat auro; | 50 |
| hic stupet attonitus rostris, hunc plausus hiantem | |
| per cuneos geminatus enim plebisque patrumque | |
| corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum, | |
| exsilioque domos et dulcia limina mutant | |
| atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem. | 55 |
| agricola incuruo terram dimouit aratro: | |
| hinc anni labor, hinc patriam paruosque nepotes | |
| sustinet, hinc armenta boum meritosque iuuencos. | |
| nec requies, quin aut pomis exuberet annus | |
| aut fetu pecorum aut Cerealis mergite culmi, | 60 |
| prouentuque oneret sulcos atque horrea uincat. | |
| uenit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis, | |
| glande sues laeti redeunt, dant arbuta siluae; | |
| et uarios ponit fetus autumnus, et alte | |
| mitis in apricis coquitur uindemia saxis. | 65 |
| interea dulces pendent circum oscula nati, | |
| casta pudicitiam seruat domus, ubera uaccae | |
| lactea demittunt, pinguesque in gramine laeto | |
| inter se aduersis luctantur cornibus haedi. | |
| ipse dies agitat festos fususque per herbam, | 70 |
| ignis ubi in medio et socii cratera coronant, | |
| te libans, Lenaee, uocat pecorisque magistris | |
| uelocis iaculi certamina ponit in ulmo, | |
| corporaque agresti nudant praedura palaestra. | |
| hanc olim ueteres uitam coluere Sabini, | 75 |
| hanc Remus et frater, sic fortis Etruria creuit | |
| scilicet et rerum facta est pulcherrima Roma, | |
| septemque una sibi muro circumdedit arces. | |
| ante etiam sceptrum Dictaei regis et ante | |
| impia quam caesis gens est epulata iuuencis, | 80 |
| aureus hanc uitam in terris Saturnus agebat; | |
| necdum etiam audierant inflari classica, necdum | |
| impositos duris crepitare incudibus ensis. | |
| |
