| |
i
MILITAT omnis amans, et habet sua castra Cupido: | |
| Attice, crede mihi, militat omnis amans. | |
| quae bellost habilis, Veneri quoque conuenit aetas: | |
| turpe senex miles, turpe senilis amor; | |
| quos petiere duces annos in milite forti, | 5 |
| hos petit in socio bella puella uiro; | |
| peruigilant ambo; terra requiescit uterque: | |
| ille foris dominae seruat, at ille ducis; | |
| militis officium longast uia: mitte puellam, | |
| strenuus exempto fine sequetur amans; | 10 |
| ibit in aduersos montis duplicataque nimbo | |
| flumina, congestas exteret ille niuis, | |
| nec freta pressurus tumidos causabitur Euros | |
| aptaque uerrendis sidera quaeret aquis. | |
| quis nisi uel miles uel amans et frigora noctis | 15 |
| et denso mixtas perferet imbre niuis? | |
| mittitur infestos alter speculator in hostis, | |
| in riuale oculos alter, ut hoste, tenet. | |
| ille grauis urbis, hic durae limen amicae | |
| obsidet; hic portas frangit, at ille foris. | 20 |
| saepe soporatos inuadere profuit hostis | |
| caedere et armata uulgus inerme manu; | |
| sic fera Threicii ceciderunt agmina Rhesi, | |
| et dominum capti deseruistis equi; | |
| saepe maritorum somnis utuntur amantes, | 25 |
| et sua sopitis hostibus arma mouent. | |
| custodum transire manus uigilumque cateruas | |
| militis et miseri semper amantis opus. | |
| Mars dubius nec certa Venus: uictique resurgunt, | |
| quosque neges umquam posse iacere, cadunt. | 30 |
| ergo desidiam quicumque uocabat amorem, | |
| desinat: ingeniist experientis amor. | |
| ardet in abducta Briseide magnus Achilles: | |
| dum licet, Argiuas frangite, Troes, opes! | |
| Hector ab Andromaches conpelxibus ibat ad arma, | 35 |
| et, galeam capiti quae daret, uxor erat. | |
| summa ducum, Atrides, uisa Priameide fertur | |
| Maenadis effusis obstipuisse comis; | |
| Mars quoque deprensus fabrilia uincula sensit: | |
| notior in caelo fabula nulla fuit. | 40 |
| ipse ego segnis eram discinctaque in otia natus; | |
| mollierant animos lectus et umbra meos; | |
| inpulit ignauum formosae cura puellae | |
| iussit et in castris aera merere suis; | |
| inde uides agilem nocturnaque bella gerentem. | 45 |
| qui nolet fieri desidiosus, amet! | |
| |
ii
ITE triumphales circum mea tempora laurus! | |
| uicimus; in nostrost, ecce, Corinna sinu, | |
| quam uir, quam custos, quam ianua firma, tot hostes | |
| seruabant, ne qua posset ab arte capi. | 50 |
| haec est praecipuo uictoria digna triumpho, | |
| in qua, quaecumquest, sanguine praeda caret. | |
| non humiles muri, non paruis oppida fossis | |
| cincta, sed est ductu capta puella meo. | |
| Pergama cum caderent bello superata bilustri, | 55 |
| ex tot in Atridis pars quota laudis erat? | |
| at mea sepositast et ab omni milite dissors | |
| gloria, nec titulum muneris alter habet: | |
| me duce ad hanc uoti finem, me milite ueni; | |
| ipse eques, ipse pedes, signifer ipse fui. | 60 |
| nec casum fortuna meis inmiscuit actis: | |
| huc ades, o cura parte Triumphe mea! | |
| nec bellist noua causa mei: nisi rapta fuisset | |
| Tyndaris, Europae pax Asiaeque foret; | |
| femina siluestris Lapithas populumque biformem | 65 |
| turpiter adposito uertit in arma mero; | |
| femina Troianos iterum noua bella mouere | |
| inpulit in regno, iuste Latine, tuo; | |
| femina Romanis etiamnunc Vrbe recenti | |
| inmisit soceros armaque saeua dedit. | 70 |
| uidi ego pro niuea pugnantis coniuge tauros: | |
| spectatrix animos ipsa iuuenca dabat. | |
| me quoque, qui multos, sed me sine caede, Cupido | |
| iussit militiae signa mouere suae. | |
| |
