| |
i
QVINTILIANE, uagae moderator summe iuuentae, | |
| gloria Romanae, Quintiliane, togae, | |
| uiuere quod propero pauper nec inutilis annis, | |
| da ueniam: properat uiuere nemo satis. | |
| differat hoc patrios optat qui uincere census | 5 |
| atriaque immodicis artat imaginibus. | |
| me focus et nigros non indignantia fumos | |
| tecta iuuant et fons uiuus et herba rudis. | |
| sit mihi uerna satur, sit non doctissima coniunx, | |
| sit nox cum somno, sit sine lite dies. | 10 |
| |
ii
Dum tu forsitan inquietus erras | |
| clamosa, Iuuenalis, in Subura, | |
| aut collem dominae teris Dianae; | |
| dum per limina te potentiorum | |
| sudatrix toga uentilat uagumque | 15 |
| maior Caelius et minor fatigant: | |
| me multos repetita post Decembres | |
| accepit mea rusticumque fecit | |
| auro Bilbilis et superba ferro. | |
| hic pigri colimus labore dulci | 20 |
| Boterdum Plateamque; Celtiberis | |
| haec sunt nomina crassiora terris. | |
| ingenti fruor improboque somno, | |
| quem nec tertia saepe rumpit hora, | |
| et totum mihi nunc repono, quidquid | 25 |
| ter denos uigilaueram per annos. | |
| ignota est toga, sed datur petenti | |
| rupta proxima uestis a cathedra. | |
| surgentem focus excipit superba | |
| uicini strue cultus iliceti, | 30 |
| multa uilica quem coronat olla. | |
| dispensat pueris rogatque longos | |
| leuis ponere uilicus capillos. | |
| sic me uiuere, sic iuuat perire. | |
| |
iii
Si tecum mihi, care Martialis, | 35 |
| securis liceat frui diebus, | |
| si disponere tempus otiosum | |
| et uerae pariter uacare uitae: | |
| nec nos atria, nec domos potentum, | |
| nec litis tetricas forumque triste | 40 |
| nossemus, nec imagines superbas; | |
| sed gestatio, fabulae, libelli, | |
| campus, porticus, umbra, uirgo, thermae, | |
| haec essent loca semper, hi labores. | |
| nunc uiuit necuter sibi bonosque | 45 |
| soles effugere atque abire sentit, | |
| qui nobis pereunt et imputantur. | |
| quisquam uiuere cum sciat, moratur? | |
| |
iv
Vitam quae faciant beatiorem, | |
| iucundissime Martialis, haec sunt: | 50 |
| res non parta labore, sed relicta; | |
| non ingratus ager, focus perennis; | |
| lis numquam, toga rara, mens quieta; | |
| uires ingenuae, salubre corpus; | |
| prudens simplicitas, pares amici; | 55 |
| conuictus facilis, sine arte mensa; | |
| nox non ebria sed soluta curis; | |
| non tristis torus et tamen pudicus; | |
| somnus qui faciat breuis tenebras: | |
| quod sis, esse uelis nihilque malis; | 60 |
| summum nec metuas diem nec optes. | |
| |
